Kerajaan bakal perketat akaun media sosial ke atas kanak-kanak bawah 13 tahun

Wartawan JM
16 OKT. 2025

Larangan Akaun Media Sosial untuk Kanak-Kanak Bawah 13 Tahun

1. Apakah pengumuman terkini mengenai larangan akaun media sosial bawah 13 tahun?
   Kerajaan melalui Kementerian Komunikasi merancang memperketatkan mekanisme pengesahan umur supaya kanak-kanak bawah 13 tahun tidak dapat membuka akaun. Menteri Komunikasi, Fahmi Fadzil, menyatakan bahawa perbincangan sedang diatur dengan platform media sosial bagi memastikan pelaksanaan dasar ini.
    
2. Mengapa dasar ini diperkenalkan sekarang?

• Untuk melindungi kanak-kanak daripada pendedahan terhadap kandungan berbahaya, eksploitasi digital, buli siber dan penipuan.
• Kajian tempatan dan antarabangsa menunjukkan penggunaan media sosial bermula sebelum umur 13 tahun, menjadikan kanak-kanak lebih terdedah kepada risiko.
• Langkah ini juga mencerminkan komitmen kerajaan untuk memperkukuh perlindungan digital bagi generasi muda.
   

1. Bukankah platform media sosial sudah mempunyai dasar umur minimum 13 tahun? Kenapa tidak dikuatkuasakan?
   Ya, kebanyakan platform menetapkan had umur 13 tahun, tetapi dalam praktiknya mereka tidak menguatkuasakan dasar tersebut secara efektif.

Beberapa sebab termasuk:
• Kurangnya mekanisme verifikasi identiti yang kukuh — platform hanya meminta pengguna nyatakan tarikh lahir yang boleh dipalsukan. Tanpa pengesahan dokumen atau sistem eKYC, mereka tidak boleh saring pengguna bawah umur secara tepat.
• Kos operasi dan teknologi yang tinggi — membangunkan sistem verifikasi identiti memerlukan pelaburan besar dan sumber teknikal.
• Ketidakseragaman undang-undang antarabangsa — platform antarabangsa perlu patuh kepada pelbagai undang-undang di negara berbeza, menjadikannya sukar untuk melaksanakan sistem global.
• Model perniagaan — platform mengutamakan pertumbuhan pengguna dan penglibatan (engagement). Langkah pengesahan umur yang ketat boleh menjejaskan kadar pendaftaran dan hasil iklan.

Oleh itu, walaupun dasar umur minimum telah lama wujud, platform tidak dan enggan melaksanakan penguatkuasaan sepenuhnya kerana ia boleh menjejaskan operasi, keuntungan dan pertumbuhan pengguna mereka.
    
2. Apakah mekanisme baharu yang akan digunakan oleh kerajaan?
   Langkah baru akan menggunakan pengesahan identiti elektronik (eKYC):
• Pengguna dikehendaki mengemukakan dokumen rasmi seperti kad pengenalan atau pasport.
• Platform boleh menyekat pendaftaran bagi individu di bawah umur 13 tahun berdasarkan keputusan semakan.
• Akaun pengguna sedia ada yang gagal lulus verifikasi boleh digantung atau dinyahaktifkan.
    
3. Apakah cabaran dalam pelaksanaan langkah ini?

• Privasi & perlindungan data — data identiti sensitif mesti dijaga selaras undang-undang seperti PDPA.
• Pematuhan pelbagai negara — platform antarabangsa perlu selaras dengan undang‑undang tempatan dan antarabangsa.
• Pengelakan sistem — pengguna mungkin menggunakan akaun ibu bapa atau dokumen orang lain untuk memintas sistem.
• Ketahanan sistem — sistem verifikasi mesti tahan dikelabui atau digodam.
• Komitmen platform — platform perlu sanggup melabur dan mengubah model operasi mereka.
   

1. Adakah dasar ini akan disokong oleh undang‑undang baru atau pindaan?
   Ya. Pelaksanaan dijangka disokong melalui:
• Akta Keselamatan Dalam Talian 2025 (Online Safety Act, ONSA) — memberi kuasa kepada kerajaan melaksanakanpengesahan umur dalam talian.
• Akta Komunikasi dan Multimedia 1998 (Akta 588) —MCMC boleh mengeluarkan arahan pematuhan kepada platform.
    
2. Apakah kesan terhadap pengguna dan industri?

• Platform perlu melaksanakan modul verifikasi identiti dan melaporkan data pematuhan.
• Akaun tidak sah atau gagal verifikasi mungkin ditangguhkan atau ditutup.
• Ibu bapa dan penjaga menjadi penting dalam memantau penggunaan media sosial anak-anak.
• Industri digital perlu menyesuaikan model operasi dan dasar privasi mereka.
   

1. Soalan yang wajar ditanya media:
2. Jika platform tidak menguatkuasakan dasar umur minimum sendiri, adakah kerajaan perlu campur tangan secara mandatori?
   2. Bagaimana kerajaan akan memantau dan menghukum platform yang gagal patuh?
      3. Apakah langkah pemulihan bagi pengguna yang akaunnya tertutup secara salah?
         4. Adakah pendaftaran akaun melalui ibu bapa perlu dibenarkan atau dihadkan?
            5. Bagaimana dasar ini menyumbang kepada evolusi ‘akauntabiliti platform’ di Malaysia?
               6. Apakah peranan MCMC dalam audit dan pemantauan pematuhan platform?
                  7. Apakah usaha pendidikan dan literasi digital tambahan yang perlu diambil untuk menyokong pelaksanaan dasar ini?
                      

Pandangan pihak ketiga berhubung isu ini:

Dr. Farah Nini Dusuki
Pesuruhjaya Kanak-Kanak, SUHAKAM

• Hak Kanak-Kanak: Kepentingan keselamatan dalam talian dan kesejahteraan digital bagi kanak-kanak bawah 13 tahun selaras dengan Konvensyen Hak Kanak-Kanak (CRC).
• Etika & Perkembangan: Risiko pendedahan awal terhadap media sosial termasuk eksploitasi, pengantunan (grooming), buli siber dan isu kesihatan mental.
• Peranan Badan Bebas: Peranan SUHAKAM sebagai badan bebas untuk memastikan langkah pengesahan umur tidak menafikan hak kanak-kanak dan dilaksanakan secara beretika.
   
  Dr. Zubaidah Jamil @ Osman
Pensyarah Kanan / Psikologi Klinikal, Fakulti Perubatan & Sains Kesihatan, UPM
• 📞 +60 17-672 4549
• Kesan Pendedahan Awal Media Sosial: Risiko kebimbangan, kemurungan dan harga diri rendah dalam kalangan kanak-kanak bawah 13 tahun.
• Buli Siber & Trauma Jangka Panjang: Kesan buli siber terhadap perkembangan psikologi kanak-kanak.
• Peranan Ibu Bapa: Kepentingan membentuk tabiat sihat seperti aktiviti fizikal, hobi dan interaksi keluarga.
   
  Dr. Nazariah Shari’e Janon
Pensyarah Kanan Psikologi Perkembangan Kanak-Kanak, Universiti Islam Malaysia
• 📞 +60 19-364 9752
• Tahap Perkembangan Kanak-Kanak: Mengapa kanak-kanak bawah 13 tahun belum bersedia secara perkembangan kognitif untuk mengurus risiko dalam talian.
• Pendedahan kepada Kandungan Berbahaya: Kerentanan terhadap kandungan tidak sesuai umur seperti keganasan dan standard kecantikan tidak realistik.
• Gangguan Akademik & Tumpuan: Algoritma adiktif menjejaskan tumpuan dan keupayaan pembelajaran.
   
  Prof. Madya Datuk Dr. Mohamad Ali Hassan
Presiden Majlis Permuafakatan PIBG Nasional
• 📞 +60 19-282 8847
• Kerisauan Ibu Bapa: Risiko pendedahan awal terhadap buli siber, penipuan dan kandungan berbahaya.
• Kesan terhadap Pendidikan: Media sosial berlebihan menjejaskan disiplin dan prestasi pelajar.
• Peranan Komuniti Sekolah: Kepentingan bengkel literasi digital untuk ibu bapa dan guru.
   
  Arfan Sulaiman
Pengarah Bahagian Kanak-Kanak, Jabatan Kebajikan Masyarakat (JKM)
• 📞 +60 19-283 3244
• Keselamatan Digital Sebagai Kebajikan: JKM melihat keselamatan digital sebagai sebahagian daripada kebajikan kanak-kanak.
• Risiko Jenayah Dalam Talian: Penekanan terhadap jenayah siber, eksploitasi dan pemerdagangan manusia.
• Ekosistem Digital Selamat: Komitmen JKM dalam program kesedaran dan literasi digital.
   
  Prof. Dato’ Noor Aziah Mohd Awal
Pensyarah, Fakulti Undang-Undang UKM
• 📞 +60 16-202 5235
• Rangka Perundangan Malaysia: Akta Komunikasi dan Multimedia 1998, Akta Keselamatan Dalam Talian 2025, dan Akta Kanak-Kanak 2001 sebagai asas perlindungan dalam talian.
• Tanggungjawab Platform Media Sosial: Kewajipan platform melaksanakan pengesahan umur dan mematuhi undang-undang.
• Kesedaran Undang-Undang Ibu Bapa: Mendidik ibu bapa tentang tanggungjawab undang-undang dalam penjagaan anak.
   
  Prof. Madya Dr. Fauziah Mohd Saad
Pakar Psikologi Kaunseling, Fakulti Pembangunan Manusia, UPSI
• 📞 +60 19-240 1560
• Kesejahteraan Emosi Kanak-Kanak: Keperluan membina daya tahan emosi sebelum terdedah kepada dunia digital.
• Kemahiran Daya Tahan: Mengajar anak menangani tekanan tanpa pengiktirafan dalam talian.
• Komunikasi Terbuka Ibu Bapa-Anak: Kepentingan dialog terbuka bagi mengelak rahsia penggunaan media sosial.
   
  Mediha Mahmood
CEO, Communications and Multimedia Content Forum of Malaysia (CMCF)
• Peranan Platform: Keperluan penguatkuasaan had umur dan sistem pengesahan pengguna.
• Ketelusan & Akauntabiliti: Platform perlu lebih terbuka tentang algoritma dan kawalan keselamatan.
• Kandungan Positif: Galakan penghasilan kandungan mesra kanak-kanak dan berunsur pendidikan.
   
  Azlina Kamal
UNICEF Malaysia
• 📞 +60 13-448 0426
• Amalan Terbaik Antarabangsa: Langkah Malaysia sejajar dengan piawaian global perlindungan kanak-kanak.
• Risiko dan Kerentanan Kanak-Kanak: Penekanan terhadap eksploitasi, manipulasi dan kandungan berbahaya akibat pendedahan digital awal.
• Kandungan Sesuai Umur: UNICEF menyokong penciptaan kandungan digital positif dan pendidikan. – JM